Costa Rica 2012

Het zit er weer op, mijn tweede avontuur in Costa Rica is alweer meer dan een week geleden afgelopen en ondanks dat een reisverslag in de maak is, hier een korte impressie met enkele foto's van deze fantastische reis.

Woensdag 1 februari stond vertrek vanaf Schiphol gepland en mooi volgens deze planning vertrokken we met 10 man en vrouw richting Newark, New York om vanaf daar met z'n 11-en over te stappen op een vlucht naar San José, de hoofdstad van Costa Rica. Zie onderstaande prachtige foto van Lidi de Boer van de skyline van New York.Op het New Yorkse vliegveld werden Eurazische spreeuwen gezien, huismussen waren ook present en omdat de Den Oever (Amerikaanse) zilvermeeuw allerminst zeker is, was ik ook erg in mijn nopjes om hier in het Noord Amerikaanse een heuse en zekere Amerikaanse zilvermeeuw te zien! De dag verliep redelijk voorspoedig al was de overstaptijd aan de ruime kant maar uiteindelijk zagen we de lichtjes van de Centrale vallei van Costa Rica voor ons opdoemen en middels een korte transfer belandden we 's avonds laat in ons hotel Bougainvillea iets buiten Heredia. Het ging nu toch bijna écht beginnen!



De vogelreis verliep redelijk voorspoedig al was het gezondheidstechnisch een stukje minder dan de trip in 2010. Ook kreeg ik te maken met tegenslag in de vorm van een nog niet geheel gedoofde asheuvel waarbij een of meerdere vrij actieve asdeeltjes het wist te presteren zich in mijn schoen te manoeuvreren waardoor een flinke 2e graads brandwond ontstond die me de rest van de reis aardig heeft weten af te remmen....

De hele reis heeft me 50 nieuwe soorten opgeleverd waarbij snowcap, ornate hawk-eagle, 3 soorten cotinga's (!) en bijvoorbeeld rufous-winged tanager er toch wel uitspringen. Heel Costa Rica heeft me (tot nu toe) ruim 500 vogelsoorten opgeleverd, ruim 100 soorten meer dan me in de afgelopen 10 jaar in nederland is gelukt om te zien!



Ook buiten het doen van nieuwe waarnemingen stond het fotograferen hoog genoteerd op het lijstje. De vorige keer waren veel fotografiemomenten erbij ingeschoten en waren de vaak veel voorkomende soorten niet vastgelegd. Voor deze reis werd daar meer tijd voor ingepland (wat echter niet altijd lukte vanwege het alsmaar aanhoudende aanbod van (nieuwe) vogels, vlinders, reptielen, zoogdieren en amfibieën.

We werden wakker in hotel Bougainvillea en in de inmiddels befaamde achtertuin was het weer volop genieten al was het nog redelijk en onverwacht frisjes. Hans en ik wisten als eerste soort een paartje net ontwaakte white-tailed kites te ontmaskeren en elders in de tuin was de eerste motmot aan de beurt in de vorm van een blue-crowned motmot (of is het al een blue-diademed motmot?). Hoffmann's woodpeckers waren natuurlijk ook van de partij en de melodious blackbirds deden op vocaal gebied een duit in het alsmaar mooier wordende zakje.

Ook dit keer was de omgeving van La Selva weer het eigenlijke startpunt én (een) hoogtepunt en het was vaak een feest van herkenning om op plekken te komen waar ik 2 jaar terug zo intens had genoten; ik mocht het dit keer dunnetjes overdoen. Maar zelfs voor we bij La Selva aankwamen had ik m'n eerste nieuwe soorten al te pakken; een bay-breasted warbler, white hawk en dusky-faced tanager konden al bij de eerste de beste stop (de bat falcon-brug) worden bijgeschreven en tijdens de eerste echte excursie in nationaal park Braulio Carillo gingen we rustig in dit tempo verder met de door de gids gegarandeerde snowcap. Ook hoorden we hier een ornate hawk-eagle (die we gelukkig later te zien kregen bij de Arenal hanging bridges) en waren blue-and-gold tanager en slate-colored grosbeak nieuw voor me!

De eerste dag was al goed voor 8 nieuwe soorten waarbij de laatste van de dag een zeer gewilde fasciated tiger-heron was die echter achteraf pas via gemaakte (bewijs)foto's definitief op naam gebracht kon worden. Het biotoop was eigenlijk al diagnostisch genoeg maar gelukkig zouden we de soort twee dagen later én met z'n allen én veel beter zien!



De tweede dag zou Biologisch centrum La Selva uitgekamd worden. Het begon bij de ingang met een long-billed gnatwren, de verderop in het bos op enkele meters afstand rondscharrelende great tinamou was ook geweldig en best wel even schrikken. Het hoogtepunt was echter toch wel mijn eerste cotinga ooit; een vrouwtje snowy cotinga zat in een boom (op enige afstand) waarin het stikte van de vogels; parakeets, woodpeckers, toucans, tanagers, etc. maar ondanks dat de cotinga van het (eerlijkheidshalve) minder mooie vrouwelijke geslacht was, stak deze soort er natuurlijk wel boven uit.
In het bos onder leiding van een lokale gids werd een black-throated trogon verzocht iets meer afstand te nemen terwijl iets later de enige rufous motmot van de reis kon worden bewonderd. Een hooded warbler werd jammerlijk gemist maar dit werd later goed gemaakt door een prachtige fasciated antshrike, leuke strawberry poison-dart frogs en een chestnut-coloured woodpecker die zich leuk liet zien.

De siësta werd benut om te vogelen, de heerlijk uitziende hangmat kon maar met moeite worden genegeerd maar dit leverde me wel een prachtig paartje slaty-tailed trogons op en een chestnut-backed antbird in gezelschap van een red-throated ant-tanager was ook niet te versmaden. Nabij het restaurant was ik de enige getuige van een jagende semiplumbeous hawk die het op orange-billed sparrows of variegated squirrels voorzien had (maar hierin faalde) en de feeders zorgden voor een fraai schouwspel met diverse soorten vogels, reptielen en vlinders.



Ook de middagexcursie ging naar La Selva waar ik een cinnamon woodpecker als nieuwe soort kon bijschrijven. Het was hier buiten de vogels om genieten van de collared peccari's, een prachtige three-toed sloth liet zich fantastisch zien en een aantal lesser sac-winged bats waren nieuw voor de vleermuizenlijst. In een klein "flockje" waren white-shouldered tanager en shining honeycreeper de opmerkelijkste terwijl nog maar net over de brug de enige king vulture werd opgemerkt.

Alvorens op de 3e dag (4 februari) richting Bosque de Paz (bos van de vrede) te verkassen, was er eerst nog tijd voor de Botanische tuin tegenover de lodge en werd het pad langs de rivier Sarapiqui bevogeld. Hier werd in tegenstelling tot de reis in 2010 helaas geen sunbittern gezien maar het was wel goed voor een altijd prachtige pale-billed woodpecker, een fantastisch mooi mannetje white-winged becard en een aantal black phoebees. De ochtend in de botanische tuin was goed voor een nieuwe soort in de vorm van een overvliegende black hawk-eagle.

Twee stops onderweg van La Selva naar Bosque de paz leverde ons alsnog een prachtige sunbittern op en ook kon er een yellow-faced grassquit worden bijgeschreven. In het erg fraai gelegen restaurantje waar van een drankje kon worden genoten, zorgden de feeders voor een paar leuke kolibries waaronder een voor mij nieuwe black-bellied hummingbird die ondanks de korte afstand erg lastig te fotograferen bleek.



Eenmaal op het terrein van de lodge Bosque de Paz werd snel ingecheckt waarna de feeders konden worden bezocht. Een barred forest-falcon liet zich op de achtergrond horen en de tientallen blue-and-white swallows vlogen af en aan. Heerlijk om weer terug te zijn!
De 5e dag werd rondom de lodge gevogeld wat eindelijk maar toch een heuse "antswarm" opleverde; helaas bleven leuke antbirds (op slaty-backed nightingale-thrush na) uit maar een white-throated spadebill was een nieuwe voor me, al moest er hard voor worden gewerkt. Deze dag leverde me verder niets nieuws op maar de soorten die werden gezien waren meer dan de moeite waard; spotted barbtail, barred becard, long-tailed silky-flycatcher, American dipper en de twee flockjes met warblers in de ochtend waren ook genieten geblazen. Met vereende krachten (en nekklachten) werden golden-crowned warbler, spangle-cheeked tanager en golden-browed chlorophonia in de vroege ochtend gezien en was de voormiddaagse (zoals ze dat in België noemen) flock goed voor flame-throated warbler, silver-throated tanager, tropical parula, blackburnian warbler, black-and-white warbler en black-throated green-warbler. Doe mij maar zo eentje in oktober op Vlieland komend jaar....

In de namiddag werd een stuk langs de toegangsweg gewandeld maar het nevelwoud veroorzaakte een wat druilerig einde van de dag waardoor al vroegtijdig de lodge weer werd opgezocht.

Ook de 6e dag werd weer vroeg opgestaan om het beste van de dag mee te kunnen pikken. Een vroege pre-breakfast wandeling leverde de vroege garde onder andere great black-hawk (nieuw), orange-bellied trogon, black-faced solitaires en een vocale maar onzichtbare rufous-browed peppershrike op. De door Jur later op de ochtend gevonden collared forest-falcon zorgde voor veel opwinding temeer omdat deze zich bevond boven een vrij forse mierenzwerm die de nodige beten tot gevolg had. Ook de determinatie was een gespreksonderwerp aangezien er mensen waren die er meer een juveniele barred forest-falcon in zagen. Commentaren zijn welkom.



De rest van de ochtend was goed voor een vrouwtje van de schaarse blue seedeater, volgens gids Pieter een goede soort en inderdaad een nieuwe voor mijn lijstjes. Op dezelfde plek was het goed toeven met ook soorten als streak-breasted treehunter, three-striped warblers, black-cheeked warblers en nog een slaty-backed nightingale-thrush. Tijdens de wandeling naar de lodge werden verder veel foto's van planten, bloemen, insecten en vlinders gemaakt.
Eenmaal terug in de lodge was het inpakken en wegwezen, Arenal wachtte. Er werd afscheid genomen van de (over)vriendelijke eigenaars en het hobbelige bosweggetje werd weer helemaal in tegengestelde richting afgelegd.

Een noodstop onderweg leverde nogmaals sunbittern op, dit keer 2 of misschien wel 3 exemplaren in één beekje! Jammer genoeg werd door de groep iets te enthousiast gereageerd waardoor de vogels schrokken en naar achteren vlogen. De foto's zijn daarom jammer genoeg niet wat ik had gehoopt.



De Arenal vulkaan begroette ons met een dubbele regenboog en er werd besloten het laatste stukje naar de lodge lopend af te leggen om zo nog wat van de flora en fauna alhier mee te kunnen pikken. Een overvliegende sharp-shinned hawk was nieuw voor de lijst maar was lastig te determineren. De eerste white-necked jacobin liet zich leuk in afnemend licht bekijken terwijl diverse wrens lieten zich vocaal lieten gelden.



Ons bezoek aan de Arenal vulkaan viel omgevingstechnisch wat tegen omdat de vulkaan vaak niet eens voor de helft was te zien en er totaal geen activiteit viel te bespeuren, dit in tegenstelling tot mijn vorige bezoek toen de vulkaan goed was te bewonderen (overdag en 's nachts) en er regelmatig as, lava en vulkanisch gesteente werd uitgespuwd. Wat vogels betreft waren de Arenal hanging bridges wederom overweldigend met uitstekende beelden van onder andere één of meerdere ornate hawk-eagle(s) (helaas zonder fotomogelijkheid), een dichtbij overvliegende white hawk, green hermit (een lek werd gevonden), rufous-tailed jacamar en als nieuwe soorten een streak-crowned antvireo en een tawny-faced gnatwren. Toen hadden we de rufous-winged tanager al "in the pocket" omdat deze op het parkeerterrein werd gevonden (zie tweede foto van boven). Ook een prachtige maar zeer giftige eye-lashed pit-viper werd gezien.



In de middag werd er voor gekozen om de focus te leggen op het fotograferen van de dieren voor de lodge, tegen de flanken van de vulkaan. Een hepatic tanager kwam langs en zorgde voor een "tick" en de prachtige omgeving zorgde voor geweldige plaatjes van bijvoorbeeld red-legged honeycreeper, Montezuma oropendola's, great currasows, een paartje black-cheeked woodpecker en bananaquits.



De eerste week zat er inmiddels bijna op en na een regenachtige nacht was het tijd om wederom te verkassen. Een voor mij nieuwe lodge stond gepland op een locatie die niet nieuw voor me was; Hacienda Solimar; een weids veeteeltgebied met duizenden vogels van moeras en grasland.
Onderweg tijdens de stops werd hier en daar nog wat "gescoord"; een American coot kon eindelijk worden bijgeschreven en ook op het Arenalmeer was een pied-billed grebe te vinden, twee inkoppertjes maar vogels die we de vorige keer toch niet hadden.

Op de stop vlak voor de nieuwe lodge was het ook weer raak met yellow-naped parrot (nieuw) en plain-capped starthroat, white-lored gnatcatcher en yellow-throated vireo "on the side".
Op het terras van de lodge werd genoten van een eenvoudige doch smakelijke lunch waarna het tijd was om met lokale gids Dimetrio het gebied verder te verkennen.
Diverse soorten reigers en eenden werden er gezien, het was af en toe zelfs wat overweldigend maar het was volop genieten voor de groep die inmiddels tot 12 man was uitgegroeid (met Marc die zich vanaf deze dag bij de groep had gevoegd). Diverse jabiru's werden gevonden (vorige keer maar één exemplaar) en ook harris's hawk en limpkin lieten zich dit keer een stuk beter zien.



Een door mijzelf gevonden fulvous whistling-duck betekende wederom een nieuwe soort en het schouwspel van de duizenden naaste familieleden in de vorm van de black-bellied's waren indrukwekkend wanneer ze samen met de ook talrijke blue-winged teals het luchtruim kozen.
Nog een goede vondst was een Northern shoveler, een slobeend dus; een soort die in Costa Rica lang niet zo vanzelfsprekend is als in Nederland.
Een ander hoogtepunt was de vondst van een overnachtigingsplek van honderden reigers, vooral cattle egret, snowy egret, great egret en white ibis hadden al een plekje bemachtigd in een van de halfhoge bomen in een hoek van het gebied. Vanwege het invallende duister was het een magisch momentje met al die witte stipjes in de bomen boven ons!
Het laatste stukje terug naar de lodge leverde ons de eerste uilensoort van de reis op; een ferruginous pygmy-owl zat op een paaltje op de uitkijk terwijl lesser nighthawks opvlogen van het pad en dit werd nageaapt door diverse killdeers die gelukkig goed te onderscheiden waren van de spotted sandpipers die er ook rondliepen.



De volgende ochtend liepen we in het donker al het gebied in, op zoek naar Pacific screech-owls die hier zouden moeten zitten. Het lukte ons een paar vogels in de schijnwerper te krijgen maar veel tijd voordat het licht werd, hadden we niet.



Wat opviel tijdens de reis was dat veel fotografen (zowel de Amerikanen als enkele fotografen in onze groep) het nodig vonden om (af en toe of altijd) de flitser te gebruiken tijdens vogelfotografie. Voor de duidelijkheid; al mijn foto's zijn zonder interne of externe fliter gemaakt en ik keur het gebruik van een flitser in alle gevallen waarbij een dier wordt gefotografeerd wordt, af! Het is voor een dier waarschijnlijk al verstorend genoeg dat zo'n eng lang wezen 'm op de korrel lijkt te hebben. Voor mij was het dan ook onbegrijpelijk dat dit soort praktijken door (lokale) reisleiders wordt getolereerd. Ik zal de reisorganisatie hierom dan ook voor een reactie vragen. Ik ben zeker ook niet heilig maar dit terzijde....

De dag was dus goed begonnen met de vondst van enkele uilen en het vervolg was niet veel minder met spot-breasted oriole, turquoise-browed motmots en meerdere yellow-naped parrots, white-fronted parrots en een black-headed trogon achter de lodge. Voor Paul had de ochtend echter een wat vervelende nasmaak vanwege het defect raken van zijn statiefkop waardoor de rest van de trip hij telescoop-loos door het leven moest.
Na het ontbijt vervolgden we onze zoektocht naar meer fraais door met Dimetrio eerst het tropisch droogbos te bezoeken en daarna nog even het weidegebied in te gaan.
Een prachtige crane hawk was een hoogtepunt van de dag en nieuw voor m'n lijst en ook de long-tailed manakin was van hoge kwaliteit, al liet hij zich wat lastiger fotograferen. De spectacled owl liet zich netjes terugvinden door de gids en zorgde voor Eduard voor een onvergetelijk moment.



In het tweede gedeelte van de ochtend waren we weer terug in het hete weide en weidse landschap met de vele slootjes, poeltjes en steppebegroeiing. Er werd volop genoten en de fotografen konden hun lol niet op met zeer fotogenieke kingfishers en tiger-herons. Opmerkelijk was de vondst van een lesser ground-cuckoo die zich geweldig liet zien, iets wat met deze soort vaak niet meevalt.

De tweede helft van de dag stond in het teken van de transfer naar Villa Lapas maar voerde ons eerst naar enkele zoutpannen nabij het plaatsje Colorado; een stop met zowel hoogte, - als dieptepunten. Het absolute dieptepunt was zichtbaar in een over enkele centimeters uitgestrekte ontvelde hiel (waar ik nog steeds, ruim 2 weken later, flink last van heb en wat waarschijnlijk ook nog wel even zal duren) maar het hoogtepunt was niet minder memorabel vanwege het zien van black skimmers ((170 exemplaren volgens Gijs die de groep wist te tellen), marbled godwits en andere leuke strand, - en steltlopers. Nabij de mangroven die aan de zoutpannen grensden wisten we nog een paar leuke én nieuwe soorten te zien; mangrove hummingbird (ik was met Paul en de gids echter de enige die de vogel gezien heeft), Northern scrub-flycatcher en mangrove vireo. Drie soorten sterns (American sandwich tern, Caspian tern en Royal tern), tientallen magnificent frigatebirds en honderden strandlopertjes hadden wat mij betreft langer van mijn aandacht mogen genieten.....



Eenmaal gearriveerd in Villa Lapas was het donker en dus tijd om ons voor te bereiden op het eten, de briefing en de dag van morgen.

Met een select gezelschap en met de voet en enkel in het verband (wat wonderbaarlijk aardig aanvoelde op dat moment) vertrokken we vroeg naar NP Carara om hier te genieten van een hele andere (vogel)wereld. Een roepende streak-chested antpitta deed ons lichtelijk verdwalen in het regenwoud maar vanwege onze kalmte en onze alertheid vonden we uiteindelijk het pad terug doordat in de verte de weg hoorbaar was. Phfeww...
Deze ochtendwandeling bleek erg vruchtbaar vanwege het zien van een tweede cotinga soort, dit keer de yellow-billed cotinga, een paartje dit keer maar redelijk ver weg helaas zodat goede foto's een volgende keer gemaakt moeten worden. Een prachtige purple-crowned fairy showde zich erg goed, was bovendien nieuw voor me en ook rufous-tailed jacamar, white-whiskered puffbird en orange-collared manakins lieten zich geweldig zien! Northern bentbill en greenish eleania waren buiten de cotinga en de fairy nieuw voor me. De three-wattled bellbird liet zich af en toe leuk horen maar weigerde dichterbij te komen voor het doen van een zichtwaarneming.





Voor dag 10 stond de boottocht over de Tarcoles rivier op het programma, een onderdeel van de reis wat vooraf al als hoogtepunt te boek stond. Het werd wederom bewaarheid maar leverde geen nieuwe soorten meer op. Diverse scarlet macaws vlogen over de boot terwijl Amerikaanse krokodillen tot misschien wel 5 meter lengte op de oevers lagen te zonnen. Tricolored herons lieten zich fraai zien en Southern lapwings waren dit keer fraai te bewonderen op de slikrandjes.



Gelukkig voor mij was alles zittend te doen en kon ik mijn hielwond wat rust geven. Al schommelend in het bootje werd volop genoten van al het schoons wat het mangrovegebied te bieden had. Reigers, kwakken, roofvogels (mangrove black-hawk, yellow-headed caracara, crested caracara, laughing falcon, peregrine falcon, osprey en grey hawk waren allemaal van de partij) en verder 5 soorten ijsvogels, zwaluwen en steltlopers boden een gevarieerde aanblik.



Voor de middag stond de volgende transfer alweer op het programma en na bij een tussenstop brown booby te hebben gevonden en beter de brown pelicans te hebben bewonderd was het tijd voor een lange autorit richting het Zuiden van Costa Rica richting la Gamba. Onderweg werd ik echter zieker en zieker en de pijnlijke hiel verdween zelfs voor enige tijd naar de achtergrond.
In de nacht die in koortsige toestand in Esquinas rainforest lodge werd doorgebracht werd mijn eerste (serieuze) aardbeving beleefd. Het epicentrum lag gelukkig diep in zee maar het had al met al een kracht van 5,8 op de schaal van Richter en was goed te voelen; goed genoeg om er wakker van te worden terwijl het een paar minuten voor 5 's nachts was. Gelukkig was ik niet de enige die 'm voelde want anders had ik 'm moeten toeschrijven aan mijn belabberde conditie op dat moment. Oh ja; en gelukkig was er weinig tot geen schade en waren er geen slachtoffers!

Dankzij mijn enigszins belabberde status werd weinig tot niets meegekregen van de ochtendexcursies en diverse maaltijden werden noodgedwongen overgeslagen. Na veel geslapen te hebben was ik mijn verblijf in ons houten huisje zat aan het worden en ik besloot mee te gaan met de middagexcursie die grotendeels met de bus zou worden afgelegd; dat zou moeten gaan. Het ging inderdaad redelijk en met een pilletje hier en een paracetamolletje daar was het allemaal goed uit te houden. De middag leverde me notabene 3 nieuwe soorten op; blue-headed parrot, ruby-throated hummingbird en pale-breasted spinetail. Een alder/willow flycatcher gaat als zodanig de boeken in. Op de weg terug naar de lodge werd in de schemering de enige wood-rail van de reis gezien; een grey-necked wood-rail liep langs de kant van de weg en werd door chauffeur Ricardo opgemerkt.

De volgende dag ging het weer een stukje beter al zou ik de rest van de reis niet meer 100% worden, met iets meer rust waren de laatste dagen echter goed vol te houden. In het vijvertje voor de lodge was een green heron volkomen op zijn of haar gemak en liet zich fantastisch fotograferen.





Daar is dat beest van Zaandam / Amsterdam van een paar jaar geleden natuurlijk niets bij...

Na Esquinas was het tijd voor de laatste halte in het programma; Savegre mountain lodge in het hooggebergte. De ochtendexcursie werd wijselijk weer overgeslagen en de lunch werd genoten in een leuk restaurantje onderweg met een prachtige oranje vruchtdragende boom waar het krioelde van het vogelleven. Hier werden zowaar 3 nieuwe soorten waargenomen; snowy-bellied hummingbird, yellow-green vireo (alleen gehoord helaas maar wel lekker kenmerkend) en rose-breasted grosbeak. Een mannetje turquoise cotinga was zowaar de tweede van de dag (...) én van de reis nadat tussen ontbijt en lunch de eerste was getwitcht! Een prachtig paartje had daar een zeer recent bekend gemaakte locatie als mogelijk broedgebied uitgekozen en via via had Pieter de locatie weten te achterhalen en werden we opgewacht door de ontdekker die de boom aanwees alwaar de vogels vaak in werden gezien. Na een paar minuten met vertwijfelde gezichten achter de verrekijker was het zowaar raak; eerst een mannetje en later ook een vrouwtje zaten opeens zomaar in de desbetreffende boom. De telescoop bracht uitkomt daar ook deze cotinga niet erg dichtbij zat. Deze waarneming betekende een 3/4 kwartet; 3 van de 4 soorten cotinga waren hiermee gezien, een unicum?
De tweede turquoise cotinga die tijdens de lunch werd gezien was daarom een stuk minder spectaculair maar nog steeds kreeg ook deze vogel genoeg aandacht van de groep. Ook hier werden weer de nodige bites aan foto's volgeschoten en werd tussendoor genoten van de heerlijke en voedzame lunch.



De rest van de dag werd grotendeels in de bus doorgebracht waarbij her en der korte stops ingepland stonden. Op deze manier kwamen we mooi op tijd in het dal rond San Gerardo de Dota aan waardoor nog wat tijd kon worden besteed aan het vinden van de lokale specialiteiten.
Het hoogtepunt van 2010 was met stip de resplendid quetzal en ook dit jaar moest deze soort natuurlijk weer gezien worden. Het ging met veel moeite en er waren verscheidene groepen (Amerikanen) die het misschien wel helemaal niet gelukt is om 'm te zien te krijgen. Het lukte ons de eerste middag ook niet maar doordat gids Pieter een goed plan had bedacht, hadden we 'm de volgende ochtend al voor 7-en allemaal gezien.

Doordat mijn handicap (hiel) en mijn overige gezondheidstoestand het niet toeliet om mee te gaan met de ochtendexcursie waar een forse wandeling gemaakt zou gaan worden (wat me uiteindelijk chestnut-collared swift, sulfur-winged parakeet en collared trogon als nieuwe soorten kostte) besloot ik met Marijke en Jacques mee te gaan om de quetzals te fotograferen. Het verliep niet helemaal volgens verwachting maar uiteindelijk lukte het me om betere foto's te maken dan het jaar daarvoor. Een kleine impressie:







Na 2-en was het dan uiteindelijk toch tijd voor de laatste etappe richting centrale vallei om wat dichter bij het vliegveld te kunnen zijn voor de dag van morgen, de dag van vertrek. Hier werd het rustig aan gedaan (ik kon niet anders) en bereidde een ieder van ons zich voor op de lange reisdag van morgen. Na de laatste souvenirs te hebben aangeschaft, een biertje te hebben gedronken in de tuin met zicht op onze laatste Costa Ricaanse zonsondergang en na iedereen bedankt, toegezongen en, voor degenen die morgen apart zouden reizen, gedag te hebben gezegd, was het tijd voor een kort nachtje; om 03:00 uur stond de wekker.

Het was samenvattend dus weer een geweldige reis met fantastische momenten, vogels en andere natuurbelevenissen en ik ben dan ook dankbaar dat ik dit fantastische land als een van de weinige nogmaals heb kunnen bezoeken.
Een uitgebreid reisverslag volgt spoedig (ik hoop een stuk sneller dan het verslag uit 2010) en middels een link op deze site zal ik daar t.z.t. op terugkomen.